Projekt: zapis języka polskiego za pomocš alfabetu husyckiego

Alfabet husycki: modyfikacja alfabetu łacińskiego stworzona przez Jana Husa w pocz. XV w. na potrzeby języka czeskiego. Używana obecnie w językach: czeskim, słowackim, słoweńskim, serbsko-chorwackim (zapis łaciński), łacince białoruskiej oraz litewskim i łotewskim.

Różnice względem ortografii polskiej:

1.        Dla dŸwięków występujšcych w języku łacińskim:

Ortografia polska

Polska ortografia husycka

W

V v

Ks; gz w zapożyczeniach

X x

Ó

Ů ů

spółgłoska+i+samogłoska

J j

 

2.        Dla dŸwięków niewystępujšcych w języku łacińskim:

Ortografia polska

Polska ortografia husycka

Ľ

Ǫ ǫ

Ć

Ć ć

Cz

Č č

Dz

Dz

, dzi+samogłoska

Ď ď

Dzi+spółgłoska/koniec słowa

Ďi ďi

Ę

Ę ę

Ł

ź ž

Ń, ni+samogłoska, n+i (zmiękczone)

Ň ň

Rz

Ř ř

Œ, si+samogłoska, s+i (zmiękczone)

Œ œ

Sz

Š š

, zi+samogłoska, z+i (zmiękczone)

 Ÿ

Ż

Ž ž

 

Przykład:


Litvo, Ojčyzno moja, Ty jesteœ jak zdrovje

Ile Ćę třeba ceňić, ten tylko œę dovje

Kto Ćę straćiž. Ďiœ pjęknoœć Tvǫ v cažej ozdobje

Vidzę i opisuję, bo tęskňę po Tobie.

Panno Œvjęta, co jasnej broňiš Čęstochovy

I v Ostrej œvjećiš Bramje! Ty, co grůd zamkovy

Novogrůdzki ochraňaš z jego vjernym ludem!

Jak mňe ďecko do zdrovja povrůćižaœ cudem
(Gdy od pžačǫcej matki, pod Tvojǫ opjekę
Ofjarovany, martvǫ podňosžem povjekę;
I zaraz mogžem pješo, do Tvych œvjǫtyň progu
Iœć za vrůcone žyće poďękovać Bogu),
Tak nas povrůćiš cudem na Ojčyzny žono.
Tymčasem přenoœ mojǫ dušę utęskňonǫ
Do tych pagůrkův leœnych, do tych žǫk Ÿelonych,
Šeroko nad bžękitnym Ňemnem rozćǫgňonych;
Do tych půl malovanych zbožem rozmaitem,
Vyzžacanych pšeňicǫ, posrebřanych žytem;
Gďe burštynovy œvjeřop, gryka jak œňeg bjaža,
Gďe paňeňskim rumieňcem ďęćelina paža,
A všystko přepasane jakby vstęgǫ, mjedzǫ
elonǫ, na ňej z řadka ćiche gruše œedzǫ.

 

Ďęki temu systemovi pozbyvamy się zbędnej ligatury w i skracamy pisovňę přez zastǫpjenie viękšoœći dvuznakův znakami diaktryzovanymi, a jednočeœňe zachovujemy ćǫgžoœć historyčnǫ popřez zachovaňe rozrůžňeňa mjędzy u i ů oraz ž i ř. Poňevaž v polskich djalektach kresovych istňeje nadal rozrůžňeňe mjędzy h i ch, a ł čyta œę vciǫž jako zmjękčone l, a nie [w], pozostavjone zostažy te rozbježnoœći.

 

 

Sputnik

[email protected]

Inne artykuły


Powrót do strony głównej